Децентрализацијата станува реалност дури кога ќе се одговори на едно прозаично прашање: кој плаќа? Финансиската самостојност на општините е мерило за тоа колку локалната самоуправа е вистинска, а колку е само административна фасада.
Првиот извор се сопствените приходи — даноците на имот, локалните такси и надоместоците што општината сама ги утврдува и наплатува во законски рамки. Тие ѝ даваат најголема слобода, зашто не зависат од ничија добра волја.
Трансфери, дотации и нивните услови
Вториот извор се споделените даноци: дел од приходите што ги собира централната власт, а по утврдена формула се враќа во општините. Третиот се трансферите и дотациите, кои можат да бидат блок-дотации со слободна намена или наменски средства врзани за конкретна задача.
Балансот меѓу овие извори е политичко прашање. Систем во кој доминираат наменски трансфери ѝ дава на централната власт тивка контрола над локалните приоритети, додека силните сопствени приходи ја зголемуваат и одговорноста на локалните функционери пред сопствените гласачи.
Конечно, бидејќи општините немаат еднакви даночни основи, развиените системи предвидуваат механизми за воедначување, за да не зависи квалитетот на основните услуги од тоа во колку богата општина живее граѓанинот.
