Меѓу државата и поединецот постои широк простор што не му припаѓа ниту на пазарот ниту на властите — просторот на здруженија, фондации, неформални иницијативи и професионални асоцијации. Тој простор вообичаено се нарекува граѓанско општество и неговата виталност се смета за еден од најсигурните показатели на демократско здравје.
Функциите на граѓанското општество се повеќекратни. Тоа врши надзор врз институциите, следејќи како се трошат јавните пари и како се почитуваат правата. Тоа застапува интереси на групи што инаку тешко би се слушнале. И тоа обезбедува услуги — од социјална поддршка до правна помош — таму каде што државните капацитети не стигаат.
Независноста како услов за кредибилитет
Силата на граѓанскиот сектор извира од неговата независност. Организација што финансиски или политички зависи од оние што треба да ги надгледува ја губи контролната функција. Затоа транспарентното финансирање и јасното известување за изворите на средства не се бирократски товар, туку услов за доверба.
Односот меѓу власта и граѓанското општество по природа е напнат: критиката ретко е пријатна за оние на кои им е упатена. Зрелите демократии таа напнатост ја институционализираат — преку консултативни механизми, наместо преку притисок.
Крајната поента е едноставна: граѓанското општество не е конкурент на државата, туку нејзин коректив. Државите што го третираат како партнер добиваат подобри политики и поотпорни институции.
