Државниот буџет е годишен финансиски план: на приходната страна стојат даноците и придонесите, а на расходната платите во јавниот сектор, пензиите, социјалните трансфери, јавните инвестиции и каматите на веќе постојниот долг.
Кога расходите ги надминуваат приходите, настанува буџетски дефицит. Тој се финансира со задолжување, најчесто преку издавање државни обврзници на домашниот или на странските пазари. Збирот на сите такви обврски низ времето го сочинува јавниот долг.
Кога долгот е алатка, а кога станува товар
Задолжувањето само по себе не е ниту добро ниту лошо. Позајмување за инфраструктура, образование или справување со криза може да создаде вредност поголема од трошокот. Пресудно е за што се користат парите и по која камата се позајмени.
Одржливоста на долгот вообичаено се оценува преку неговиот однос со големината на економијата и преку трошокот за камати. Ако економијата долгорочно расте побрзо отколку што чини задолжувањето, товарот релативно се намалува дури и без отплата.
Ризикот се појавува кога каматите почнуваат да голтаат сè поголем дел од буџетот, оставајќи помалку простор за сè друго. Тогаш довербата на инвеститорите станува одлучувачка, бидејќи токму таа ја одредува цената на секое ново задолжување.
