Извештајот е обемен, но неговата главна порака се собира во една реченица: постојниот пристап го достигна својот лимит, а замена сѐ уште не е подготвена.
Документот, изработен во текот на осумнаесет месеци, ги разгледува искуствата од неколку различни средини и заклучува дека резултатите се разликуваат многу повеќе од очекуваното. Таму каде што имало јасна одговорност и континуирано финансирање, ефектите се мерливи. Каде што недостасувал кој било од тие два елемента, резултатот е блиску до нула.
Три наоди што се издвојуваат
Првиот наод е дека времето на воведување е поважно од самиот модел. Истата мерка, применета две години порано, дава двојно подобри показатели — не поради нејзиниот дизајн, туку поради тоа што институциите тогаш имале капацитет да ја спроведат.
Вториот се однесува на податоците. Во речиси половина од разгледаните случаи, оценувањето се потпирало на самопријавени показатели, што ја прави споредбата несигурна. Авторите отворено предупредуваат дека дел од нивните заклучоци би можеле да се променат со подобра евиденција.
Третиот, и најнеудобен, е дека трошокот е систематски потценет. Не поради лошо сметање, туку затоа што почетните пресметки редовно ги изоставаат трошоците за одржување по третата година.
Секој модел изгледа евтин додека не влезе во четвртата година.
Препораките
- Воведување на единствена методологија за оценување пред какво било проширување.
- Обврска за објавување на податоците во машински читлив формат.
- Планирање на трошоците за најмалку седум години наместо за три.
- Јасно дефинирана точка на која програмата се прекинува ако не ги исполни целите.
Реакции
Првичните реакции се поделени по очекуваните линии. Дел од засегнатите го поздравија извештајот како потврда за она што го тврделе со години. Други укажуваат дека препораките, иако точни, бараат ресурси што во моментот не постојат — што е забелешка на која авторите немаат одговор.
Јавната расправа е закажана за следниот месец. Дотогаш, документот останува отворен за коментари.
